ਪਹਿਲਾਂ ਗੋਲੀ, ਫਿਰ ਹੁਕਮ! ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਮਾਮਲੇ ’ਤੇ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚੇਤਾਵਨੀ

ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦਰਮਿਆਨ ਡੈਨਮਾਰਕ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ।

Last Updated : 09 January 2026, 09:53 AM IST

ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਲਗਾਤਾਰ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਹਿਮ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਭਾਵੇਂ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਜੇ ਵੀ ਡੈਨਮਾਰਕ ਕੋਲ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵਧਦੀ ਫੌਜੀ ਚਰਚਾ ਨੇ ਨਾਟੋ ਗਠਜੋੜ ਅੰਦਰ ਵੀ ਬੇਚੈਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੀ ਹੁਕਮ ਮਿਲੇ ਹਨ?

ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸੈਨਿਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫੌਜ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੀਤੀ ਦਾ ਮਕਸਦ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਹੈ।

ਇਹ ਨੀਤੀ ਕਦੋਂ ਬਣੀ ਸੀ?

ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੀ ਇਹ ਰੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 1952 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਠੰਢੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਖਤਰੇ ਵਧ ਗਏ ਸਨ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਵੱਲੋਂ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਲੈਂਦਿਆਂ ਇਹ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੰਚਾਰ ਟੁੱਟ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਫੌਜ ਬੇਸਹਾਰਾ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ।

ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਣ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ?

ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀ ਫੌਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੀ ਜੌਇੰਟ ਆਰਕਟਿਕ ਕਮਾਂਡ ਕੋਲ ਹੈ। ਇਹੀ ਏਜੰਸੀ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਹਮਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਭਾਵੇਂ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਪਰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ’ਤੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਕਈ ਵਾਰ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪਈ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਬਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਿਚਕੇਗਾ।

ਡੈਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦਾ ਸਾਫ਼ ਸੰਦੇਸ਼

ਡੈਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖੇਤਰ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੈਟੇ ਫ੍ਰੇਡਰਿਕਸਨ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇ ਨਾਟੋ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਦੂਜੇ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੂਰੇ ਗਠਜੋੜ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ’ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੱਲ ਨਿਕਲੇਗਾ?

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇ.ਡੀ. ਵੈਂਸ ਨੇ ਡੈਨਮਾਰਕ ’ਤੇ ਆਰਕਟਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡੈਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਜਨਾਇਕ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

Tags :