'ਝੋਨੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਨਵਾਂ ਪਲਾਨ, ਪਾਣੀ ਬਚਾਉਣ ਵੱਲ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ'

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਨਵਾਂ ਸ਼ੈਡਿਊਲ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਬਚਾਉਣ ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣ ਲਈ ਇਸ ਵਾਰ ਕਈ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

Last Updated : 29 April 2026, 04:47 PM IST

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ Bhagwant Mann ਨੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਨਵਾਂ ਸਮਾਂ ਤੈਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਤਾਬਕ 15 ਮਈ ਤੋਂ ਸਿੱਧੀ ਬਿਜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਦਕਿ 1 ਜੂਨ ਤੋਂ ਕੱਦੂ ਕਰਕੇ ਲੁਆਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਹੈ ਕਿ ਬਿਜਾਈ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਖਪਤ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।

2. ਪਾਣੀ ਬਚਾਉਣ ‘ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਜ਼ੋਰ

ਇਸ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਖੇਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਗੀ। ਇਹ ਕਦਮ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

3. ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ

ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਿੰਚਾਈ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਲਗਭਗ 6700 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 14000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਪਾਈਪਾਂ, ਨਵੇਂ ਖਾਲੇ ਅਤੇ ਕੱਸੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਇਨਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

4. ਨਵੀਆਂ ਨਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪਾਈਪ ਲਾਈਨਾਂ

ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੀ 4000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹਿਰੀ ਖਾਲਾਂ ਅਤੇ 3000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਈਪ ਲਾਈਨਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਝੋਨੇ ਦੀ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਲੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਸਿੱਧੀ ਖੇਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇਗੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ।

5. ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ

ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 1 ਮਈ ਤੋਂ ਨਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਲਗਭਗ 21000 ਕਿਊਸਕ ਪਾਣੀ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਇਲਾਕੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇਗਾ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਹੋਰ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

6. ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ

ਨਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੀਚਾਰਜ ਪੁਆਇੰਟ ਵੀ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧੇਗਾ। ਹੁਣ ਤੱਕ 21 ਲੱਖ ਕਿਊਬਿਕ ਮੀਟਰ ਪਾਣੀ ਰੀਚਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ 2 ਤੋਂ 4 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਵਧਿਆ ਹੈ।

7. ਚਾਰ ਜ਼ੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਸਿਸਟਮ

ਇਸ ਵਾਰ ਬਿਜਾਈ ਨੂੰ ਚਾਰ ਜ਼ੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 15 ਮਈ ਤੋਂ ਸਿੱਧੀ ਬਿਜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ। 1 ਜੂਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਆਈ ਹੋਵੇਗੀ, 5 ਜੂਨ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 9 ਜੂਨ ਤੋਂ ਬਾਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰਹੇਗੀ।

ਨਤੀਜਾ: ਨਵਾਂ ਮਾਡਲ, ਨਵੀਂ ਸੋਚ

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸ਼ੈਡਿਊਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ, ਸਹੀ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣ ਨਾਲ ਇਹ ਮਾਡਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਵੀ ਉਦਾਹਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Tags :